Książki

Pokój i bezpieczeństwo w obliczu narastających zagrożeń

red. Bogdan Galwas, Katarzyna Anna Nawrot, Konrad Prandecki

wyd. Polska Akademia Nauk Komitet Prognoz PAN

Warszawa 2024, s.s. 179

ISBN 978-83-66847-99-6

[…] kwestia bezpieczeństwa i pokoju staje się kluczowym wyzwaniem, przed którym stoi ludzkość. Problemy te nie są zaskoczeniem dla członków Komitetu Prognoz PAN, gdyż wielokrotnie były poruszane na forum Komitetu. Co wydaje się istotne to poszukiwanie nowych rozwiązań we współczesnych realiach zmian zachodzących w wyniku przesileń cywilizacyjnych. […] W niniejszej publikacji skupiamy się na problemie bezpieczeństwa w jego wieloaspektowym ujęciu – nie ograniczamy się jedynie do kwestii bezpieczeństwa militarnego, lecz analizujemy je w szerszym kontekście, uwzględniając kwestie polityczne, społeczne oraz gospodarcze. Zwracamy uwagę na nowe zagrożenia oraz podkreślamy te, które, w naszym przekonaniu, zyskują nowy wymiar.

[z Przedmowy]

Spis treści

CZĘŚĆ I

UWARUNKOWANIA BEZPIECZEŃSTWA MILITARNEGO

Ryzyko konfliktu globalnego w ładzie pohegemonicznym (The risk of global conflict in a post-hegemonic order) Stanisław BIELEŃ

Rozbrojenie, odstraszanie. Stan, trendy, perspektywy (Disarmament, deterrence: state, trends, perspectives) Bolesław BALCEROWICZ

Spirala technicznego postępu w systemach broni. O możliwości wyjścia (The spiral of technological progress in weapon systems: On the possibility of an exit) Andrzej KARKOSZKA

Sztuka bezpieczeństwa w warunkach drugiej zimnej wojny (The art of security in the conditions of the Second Cold War) Stanisław KOZIEJ

CZĘŚĆ II

SPOŁECZNO-GOSPODARCZE I ŚRODOWISKOWE ASPEKTY BEZPIECZEŃSTWA

Pozamilitarne czynniki bezpieczeństwa (Non-military factors of security) Paweł KOZŁOWSKI

Afryka w kontekście narastających zagrożeń dla pokoju i bezpieczeństwa (Africa and the growing threats to peace and security) Katarzyna A. NAWROT

Dramatyzm nierówności i zbrojne konflikty napędem globalnej wędrówki ludów (The dramatism of inequalities and armed conflicts as a driver of global migration) Bogdan GALWAS

Eksplozja demograficzna, depopulacja, masowe migracje. Co oznacza bezpieczeństwo demograficzne w zróżnicowanym ludnościowo świecie? (Demographic explosion, depopulation, mass migrations. What does demographic security mean in a population-diverse world?) Piotr SZUKALSKI

Zagrożenia środowiska przyrodniczego jako czynnik utraty bezpieczeństwa (Environmental threats as a factor in the loss of security) Konrad PRANDECKI

Światowe bezpieczeństwo żywnościowe na początku trzeciej dekady XXI wieku (Global food security at the beginning of the third decade of the 21st century) Mariola KWASEK

CZĘŚĆ III

KULTURA I EDUKACJA DLA POKOJU

Szerokie rozumienie pokoju jako podstawa myślenia o edukacji dla pokoju (A broad understanding of peace as the basis for thinking about education for peace) Agnieszka PIEJKA

Paradoksy w poglądach antypacyfistów (Paradoxes in the views of anti-pacifists) Maria SZYSZKOWSKA

Humanistyczne ambiwalencje globalizacji

red. Agnieszka Piejka, Irena Wojnar

wyd. Polska Akademia Nauk Komitet Prognoz "Polska 2000 Plus"

Warszawa 2021, s.s. 184

ISBN 978-83-66847-04-0

Książkę można pobrać tutaj

Tytułowa problematyka ambiwalencji ma uwydatniać zarówno napięcia między intencjami i propozycjami naprawy tego świata a ich spełnieniami, jak i rozbieżności i analogie między racjami, które takie działania uzasadniają w perspektywie przyszłości otwartej i rozumianej jako zadanie.

(ze Wstępu Agnieszki Piejki i Ireny Wojnar)

[…] grono znanych humanistów polskich, wzięło na tapetę rozważań problematykę globalizacji. Globalizacja bowiem jest jednym z najważniejszych mechanizmów przemian, głównie o charakterze ekonomicznym i cywilizacyjnym. […] Większość rozpraw poświęconych globalizacji, jest ujmowana głównie w kontekście nauk humanistycznych, i ukazuje raczej jej negatywne cechy, pomijając cechy pozytywne. Wiąże się to z tym, że owe cechy koncentrują się w dominującym stopniu na procesach ekonomiczno – technicznych, a w niewielkim stopniu na ważnych procesach związanych ze zmianami społecznymi. […] Teksty podejmują liczne kwestie, jakich w tradycyjnym modelu edukacyjnym, bądź nie było, albo w znikomym tylko stopniu były prezentowane. Jaka powinna być nowoczesna edukacja, kształtująca młodzież, ale w jakimś zakresie również starsze czy ściślej dojrzałe pokolenia, tego tak do końca nie wiemy. Współczesność jest dopiero w trakcie tworzenia, a głównym mechanizmem jest globalizacja. I to zarówno w pozytywnym jej działaniu, jak i w negatywnym.

(fragmenty recenzji prof. dr hab. Jerzego Kleera)

Spis treści

Wstęp – Agnieszka Piejka, Irena Wojnar

Część I. Wobec świata

Zniewolenie umysłów jako fundamentalne zagrożenie w XXI wieku – Maria Szyszkowska

Październik 2018 – początek duchowego zwrotu w rozwoju ludzkiej cywilizacji? – Helena Ciążela

Przesłanie nowego humanizmu – Henryk Depta

Pomiędzy wojną i pokojem – przestrzeń budowania kultury – Agnieszka Piejka

Część II. Uwikłania człowieka

Człowiek rozumiany jako osoba i pułapki jego uprzed[1]miotawiania – Małgorzata Malicka

Humanizm – idea konstruktywna czy gra w nieznane? – Szczepan Kutrowski

Między wolnością a zniewoleniem człowieka w przestrzeni mediów cyfrowych – Maciej Tanaś

Nowe oblicze przemian generacyjnych. „Kultura i tożsamość” M. Mead z perspektywy półwiecza – Andrzej Ciążela

Część III. Poszukiwania edukacji

Tradycyjne kategorie pedagogiczne w ustawicznie zmieniającym się świecie – Ewa Rodziewicz,

(Anty)wartości w przestrzeni edukacyjnej – Ewa Pasterniak-Kobyłecka

Humanistyczne motywacje edukacji a problem przetrwania człowieka – Irena Głuchowska

Edukacja dla współdziałania szansą ocalenia ludzkiej wspólnoty – Mariusz Samoraj

Człowiek i labirynty świata w interakcji edukacyjnej – Adam Fijałkowski

Ambiwalencje – uniwersalna problematyka i mądrość życia – Irena Wojnar

Informacje o autorach