Książki

Czy kryzys światowych zasobów?

Szczegóły
Nadrzędna kategoria: Wydawnictwa
Odsłon: 3426

ksia115A

CZY KRYZYS ŚWIATOWYCH ZASOBÓW?

Redakcja naukowa: Bogdan Galwas, Bohdan Wyżnikiewicz

wyd. Komitet Prognoz "Polska 2000 Plus"

Polska Akademia Nauk, Warszawa 2014

ISBN 978-83-7151-591-0

s.s. 260

 

Mimo licznych zagrożeń globalnych, świat jako całość rozwija się i będzie się rozwijał, chociaż poszczególne państwa czy całe grupy będą charakteryzowały się w tym procesie różną dynamiką. Pojawiają się liczne napięcia czy wręcz zagrożenia dla rozwoju, związane z długofalowymi skutkami wyczerpywania złóż i rosnących cen paliw kopalnych, co prowadzi do groźby światowego kryzysu energetycznego.
Innym wielkim problemem jest produkcja żywności w skali globalnej dla wzrastającej ludności (ok. 9 miliardów w 2050 r.), jałowienie i pustynnienie ziem uprawnych, niedobór wody pitnej. Obserwujemy wzrost cen wywołany z jednej strony rosnącym zapotrzebowaniem (zmiany diety w tzw. gospodarkach szybko się rozwijających), a z drugiej spekulacją.
Kolejnym tematem jest postępująca degradacja biosfery i zagrożenia biologiczne (zmiany klimatu, wylesienia planety, fragmentacja i degradacja naturalnych siedlisk, inwazje ekologiczne, zanieczyszczenia powietrza, gleb i wód, spadek różnorodności biologicznej).
Rodzą się pytania, czy możliwym jest osiągnięcie w skali Ziemi warunków trwałego i zrównoważonego rozwoju? Czy kolejne lata łagodzą stan zagrożenia dla Człowieka, czy przeciwnie, zagrożeń tych będzie coraz więcej?.
 
Spis Trerści
List Szefa Kancelarii Prezydenta RP
Słowo wstępne
Wprowadzenie
Biosfera: historia i współczesność – Leszek Kuźnicki
Marnotrawstwo zasobów jako przejaw kryzysu systemowego – Jerzy Kleer
Czy ochrona środowiska musi tyle kosztować? – Tomasz Żylicz
 
Rozdział I. Energia i surowce kopalne
Apetyt energetyczny cywilizacji a szanse jej przetrwania – Marek Bartosik
Dlaczego węgiel w Polsce będzie głównym surowcem energetycznym do 2050? – Andrzej Sikora
Odnawialne źródła energii w polityce energetycznej UE -  Stanisław M. Szukalski
Bezpieczeństwo podaży surowców nieenergetycznych i ich znaczenie w rozwoju gospodarki Unii Europejskiej i Polski – Joanna Kulczycka, Barbara Radwanek-Bąk
Perspektywy ograniczenia konsumpcji zasobów naturalnych do 2050r. – Konrad Prandecki
Recepta na zachowanie zasobów – Andrzej Jagusiewicz
 
Rozdział II. Zagrożenia biologiczne i warunki produkcji żywności
Współczesna różnorodność biologiczna – jej znaczenie dla człowieka, zagrożenia i szanse ochrony – Ewa Symonides
Zasoby wodne dziś i jutro a perspektywy wyżywienia świata – Janusz Kindler
Rolnictwo, produkcja żywności i perspektywy wyżywienia świata – Franciszek Tomczak
 
Rozdział III. Warunki trwałego i zrównoważonego rozwoju
Transformacja gospodarki światowej. W poszukiwaniu nowej filozofii – Julian Auleytner
Warunki trwałego i zrównoważonego rozwoju ludzkości – Artur Pawłowski, Lucjan Pawłowski
Realność trwałego i zrównoważonego rozwoju – perspektywa 2050 roku – Bohdan Wyżnikiewicz
Informacja o autorach
 
Publikacja finansowana ze srodków Narodowego Banku Polskiego, i  Funadacji Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń
 
 
 
 

 

 

Kryzysy systemowe

Szczegóły
Nadrzędna kategoria: Wydawnictwa
Odsłon: 3764

ksia113A

KRYZYSY SYSTEMOWE wyd. II

Redakcja naukowa:

Jerzy Kleer, Elżbieta Mączyńska, Jan Jakub Michałek, Józef Niżnik

Wydawca: Komitet Prognoz "Polska 2000 Plus"

Polska Akademia Nauk, Warszawa 2014

ISBN 978-83-7151-436-4

 s.s. 361

Książka ta  jest pierwszą z cyklu związanego z długookresowym projektem Komitetu Prognoz „Polska 2000 Plus" przy Prezydium PAN, podejmującego problematykę Globalnych zagrożeń, jako barier rozwoju.

Jak sam tytuł sugeruje jest to próba spojrzenia na Świat, nie tyle z punktu widzenia możliwości, jakie stoją przed ludzkością, ile czynników ograniczających możliwości jej ekspansji, likwidacji istniejących niedostatków, które już istnieją, a także tych, jakie mogą się pojawić.
Doświadczenia jakie zgromadzono w dotychczasowej praktyce prognozowania dotyczą dwóch głównych obszarów. Pierwszy, nie można tworzyć długookresowych projekcji, pomijając zjawiska zachodzące w skali światowej, zwłaszcza w zakresie zagrożeń. Globalizacja wraz z upowszechnieniem się gospodarki rynkowej oraz rewolucją informacyjną, stworzyły tak silną sieć powiązań, iż procesy zachodzące w jednej części świata, silnie wpływają, na pozostałe.
Drugi ma inny wymiar, dotyczy pewnych ważnych ustaleń teoretycznych.
1. Wzrost gospodarczy nie przekłada się automatycznie na rozwój społeczno-cywilizacyjny. Znaczenie jej jest o tyle istotne, że ciągle, zarówno w praktyce, jak i teorii dominuje kategoria wzrostu, jako główne kryterium sukcesu.
2. Kolejne wiąże się z tym, iż długookresową projekcję nie można tworzyć wyłącznie w oparciu o modele czysto ilościowe, zwłaszcza obejmujące kilka dekad. Trudno bowiem przewidzieć wszystkie zdarzenia i czynniki zakłócające, zarówno te na poziomie kraju, a tym bardziej te dotyczące większych regionów czy wręcz świata.
3. Ostatnia wreszcie podpowiada, iż długookresowe projekcje powinny mieć charakter interdyscyplinarny, bowiem czynnikami wspomagającymi, czy ograniczającymi wzrost gospodarczy, a zwłaszcza postęp społeczny, wywodzą się z różnych obszarów, głównie, chociaż nie wyłącznie z systemu kulturowego oraz form i jakości rządzenia.
Pierwsza publikacja z przygotowanego cyklu dotyczy „Kryzysów systemowych". Używając liczby mnogiej chcieliśmy przede wszystkim zwrócić uwagę na tę okoliczność, iż problemy w niej rozpatrywane dotyczą różnych obszarów, zarówno ekonomicznych, społecznych, politycznych w ujęciu globalnym, niezależnie od specyfiki poszczególnych regionów czy państw.
 
SPIS TREŚCI
List Szefa Kancelarii Prezydenta RP
Wstęp
Wprowadzenie
Globalne zagrożenia rozwoju (koncept teoretyczny i obszary badawcze) – Jerzy Kleer
 
Część I – Zagadnienia ogólne
Globalne zagrożenia – niepotrzebne zmartwienie czy powód do racjonalnej refleksji – Michał Kleiber
Zagrożenia globalne wynikające ze zmian strukturalnych i instytucjonalnych – Jerzy Wilkin
Globalizacja a systemy polityczne – Jerzy Kleer
Długookresowe zagrożenia globalne: ekonomiczne, społeczne, polityczne – Ryszard Kokoszczyński
Zagrożenia przyszłości: czy sprosta im obecna wersja kapitalizmu – Andrzej P. Wierzbicki
Oczekiwania i aspiracje społeczne a zmiany w polityce i gospodarce – Józef Niżnik
Oczekiwania i aspiracje społeczne a zmiany w polityce i gospodarce: czy zawsze rozdźwięk? Wstępne refleksje – Andrzej Rychard
 
Część II – Problemy zmian systemowych
Anomiczne podłoże dysfunkcji systemu społeczno-gospodarczego – Elżbieta Mączyńska
Hipoteza dryfu cywilizacyjnego – Propozycje metaperspektywy dla rozważań o przyszłości kapitalistycznej gospodarki rynkowej – Maciej Miszewski
Dryf tradycyjnej polityki gospodarczej. Czy niezbędny jest światowy regulator ekonomiczny? – Maciej Bałtowski
W kierunku nowego ładu społeczno-gospodarczego w Europie – Piotr Pysz
Megasystemy są śmiertelne – Zbigniew Madej
 
Część III – Zróżnicowany świat
Zagrożenia globalne wynikające ze zmian strukturalnych – Stanisław M. Szukalski
Zmiany w strukturze gospodarki światowej a współzależność i polaryzacja interesów gospodarczych na linii: wysoko rozwinięta strefa euro-atlantycka a gospodarki wschodzące Azji – Anna Zielińska-Głębocka ...
Ocena interesów gospodarczych i politycznych w układzie Świat Zachodni - Azja i poza nim – Katarzyna Żukrowska
Kryzys światowego systemu finansowego a rynki azjatyckie – Katarzyna A. Nawrot .
Chiny jako aktor globalny – Bogdan Góralczyk
Czy Unii Europejskiej grozi marginalizacja w wymiarze globalnym? – Leszek Jerzy Jasiński
Polityka pieniężna i realna gospodarka – Andrzej Sopoćko
Informacja o autorach
Publikacja finansowana ze srodków Narodowego Banku Polskiego, i  Funadacji Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń
 
 
 
 
 

Bogaci i biedni - problemy rozwoju społeczeństwa polskiego

Szczegóły
Nadrzędna kategoria: Wydawnictwa
Odsłon: 6605

ksia107A

BOGACI I BIEDNI - PROBLEMY ROZWOJU SPOŁECZEŃSTWA POLSKIEGO
 
Redakcja Zdzisław Sadowski
 
Wydawca Komitet Prognoz "Polska 2000 Plus"
Polska Akademia Nauk, Warszawa 2012 r.
ISBN 979-8361236-42-9, s.s 224
 
Podział na bogatych i biednych cechuje społeczeństwa światowe od czasu, gdy zaczęły się one przekształcać ze wspólnot pierwotnych w bardziej złożone struktury, związane z pojawieniem się pierwszych form własności prywatnej. ...Kapitalizm przełomu XX i XXI wieku znów wprowadził nierówności społeczne na czoło problemów zarówno w skali światowej, jak i w wielu indywidualnych krajach, nawet najbogatszych. W ciągu paru dziesięcioleci system rynkowy uległ daleko idącemu wynaturzeniu w wyniku ogromnego rozwoju rynków finansowych, które uzyskały dominującą rolę w życiu gospodarczym i politycznym świata. Podstawowy sens gospodarowania, jakim zawsze było zaspokajanie ludzkich potrzeb przez pracę i wymianę jej produktów, został odsunięty na dalszy plan przez rozpasane dążenie do osiągania zysków ze spekulacyjnego obracania kapitałem finansowym. Przemiana ta musiała doprowadzić do zupełnego wypaczenia podziału rynkowego na rzecz bogactwa multimiliarderów przy pogarszaniu się poziomu życia mas ludowych, a w rezultacie do narastających masowych protestów… Doświadczenie obecnego kryzysu ekonomicznego unaocznia konieczność szukania nowych form ustrojowych, które zabezpieczałyby społeczeństwa przed takimi wypaczeniami i wstrząsami….
Problemy te dają się silnie odczuwać w Polsce, którą charakteryzuje głęboki podział społeczeństwa według kryterium zamożności Pogłębiające się zróżnicowanie dochodowe, utrzymujące się znaczne bezrobocie oraz rozległa strefa biedy, dotykająca poważną część społeczeństwa ze znacznym udziałem regionów wiejskich, są to czynniki, które utrudniają rozwój kraju, zwłaszcza w obliczu trwającej już zmiany demograficznej.
 
 
Spis Treści
Słowo wstępne – Zdzisław Sadowski
 
TEKSTY OPARTE NA REFERATACH KONFERENCYJNYCH
Granice solidarności w polityce społecznej; imperatywy i opory – Jolanta Supińska
Rosnące zróżnicowanie dochodowe – hamulec światowego rozwoju – Andrzej Sopoćko
Systemy o małym zróżnicowaniu: wnioski dla Polski – Tadeusz Kowalik
Akceptacja nierówności społecznych w Polsce – konteksty psychologiczne – Jarosław Klebaniuk
Zróżnicowanie regionalne w Polsce na tle Europy i świata – Marek Kozak
Warunki startu zawodowego młodzieży w Polsce – Mieczysław Kabaj
Trzy sposoby podejścia do ubóstwa w polityce społecznej – Julian Auleytner
Kierunki rozwoju polityki społecznej – Ryszard Szarfenberg
GŁOSY W DYSKUSJI
Sytuacja gospodarstw domowych rolników – Barbara Chmielewska
O potrzebie nowych procedur dla badania sprzężeń między nierównościami społecznymi, kapitałem ludzkim i wzrostem gospodarczym
– Michał Gabriel Woźniak.

 

 

 

Innowacyjność, kreatywność a rozwój

Szczegóły
Nadrzędna kategoria: Wydawnictwa
Odsłon: 5275
ksia_108AINNOWACYJNOŚĆ, KREATYWNOŚĆ A ROZWÓJ
Redakcja: Jerzy Kleer, Andrzej Wierzbicki,
Wydawca: Komitet Prognoz "Polska 2000 Plus"
Polska Akademia Nauk, Warszawa 2012
ISBN 978-83-61236-43-5
s.s. 216
Książka niniejsza jest wynikiem prac Komitetu Prognoz „Polska 2000 Plus” przy Prezydium PAN związanych z tematyką innowacyjności i kreatywności oraz rozwoju w warunkach globalizacji.
Część I książki dotyczy zagadnień innowacyjności i kreatywności. Kolejne artykuły (rozdziały) podkreślają potrzebę precyzyjnego rozróżnienia pomiędzy innowacjami przełomowymi a powszednimi (Andrzej P. Wierzbicki) oraz koncentracji nie tyle na holistycznie rozumianej innowacyjności, co raczej na kreatywności – indywidualnej i społecznej. Jednakże pobudzanie kreatywności indywidualnej Polaków wymaga rewizji programów nauczania (Tomasz Ziewiec), zaczynając od szkoły podstawowej. Ważne są też badania nad możliwością wykorzystania komputerów do wspomagania kreatywności (Ignacy Kaliszewski). Z drugiej strony, całościowe spojrzenie na potencjał innowacyjny polskiej gospodarki i jego społeczno-ekonomiczne determinanty (Tomasz Geodecki, Stanisław Mazur) wskazuje na bardzo niską innowacyjność gospodarki w Polsce.
Część II ksiązki koncentruje się na interdyscyplinarnej ocenie rozwoju świata w warunkach globalizacji. Artykuł wprowadzający (Zbigniew Madej) wskazuje na zwichnięte relacje pomiędzy państwem a rynkiem, patrząc z perspektywy historycznej. Następnie analizowana jest charakterystyka (Andrzej Cieślik, Jan J. Michałek, Anna Michałek) firm aktywnie uczestniczących w gospodarce światowej: analiza firm w grupie państw Wyszehradu (V-4), z wnioskami o dodatniej zależności między produktywnością firm a prawdopodobieństwem wystąpienia eksportu. Następny, duży artykuł zespołowy (Konrad Prandecki, Agnieszka Kafara, Edward Kirejczyk, Marcin Fronia, Mirosław Wawrzyński) analizuje aspekty geopolityczne przesunięcia centrów gospodarczych na świecie. Dalej następuje analiza (Przemysłąw Śleszyński) roli powiązań własnościowych i właścicielskich w przewidywaniu w perspektywie długoterminowej. Część tę kończą dwa artykuły interdyscyplinarne: analiza (Maria Szyszkowska) skutków neoliberalizmu w psychice człowieka oraz dyskusja (Lech Zacher) kwestii globalizacji jako przedmiotu dyskursu transdyscyplinarnego.
SPIS TREŚCI
Od redakcji
Część I. Innowacyjność a kreatywność
Innowacyjność a potrzeba stymulacji kreatywności – Andrzej Wierzbicki
Stymulacja kreatywności w nauczaniu – Tomasz Ziewiec
Czy możliwe jest komputerowe wspomaganie kreatywności? – Ignacy Kaliszewski
Potencjał innowacyjny polskiej gospodarki i jego społeczno-instytucjonalne determinanty – Tomasz Geodecki, Stanisław Mazur
Cz. II Interdyscyplinarna ocena rozwoju świata
Zwichnięte relacje między państwem a rynkiem (konfrontacja dwóch epok) – Zbigniew Madej
Charakterystyka firm aktywnie uczestniczących w gospodarce światowej: analiza firm w grupie państw Wyszehradu (V-4) – Andrzej Cieślik, Jan J. Michałek, Anna Michałek
Polityka a przesunięcie centrów gospodarczych na świecie – Konrad Prandecki, Agnieszka Kafara, Edward Kirejczyk,
Marcin Fronia, Mirosław Wawrzyński
Przewidywanie w perspektywie długoterminowej. Rola ekonomicznych powiązań własnościowych i właścicielskich
– Przemysław Śleszyński
Skutki neoliberalizmu w psychice człowieka – Maria Szyszkowska
Globalizacja jako przedmiot dyskursu transdyscyplinarnego – Lech W. Zacher
Informacja o autorach

Zmiany w gospodarce światowej

Szczegóły
Nadrzędna kategoria: Wydawnictwa
Odsłon: 4764
ksia_109A

ZMIANY W GOSPODARECE ŚWIATOWEJ

Redakcja: Jerzy Kleer, Andrzej Wierzbicki

wyd. Komitet Prognoz "Polska 2000 Plus"

Polska Akademia Nauk, Warszawa 2012

ISBN 978-83-61236-41-2

s.s. 210

Na zmiany obrazu świata, jak wynika, z jego współczesnego oglądu, ale zwłaszcza z zamieszczonych w książce tekstów, dominujący wpływ miały cztery procesy: pierwszy, który przesądził o zmianie układu sił w gospodarce światowej. Tradycyjny podział na bogatą Północ i biedne Południe, wymaga zasadniczych zmian, zarówno w wyjaśnieniu, jak i samej zasadności podziału, chociażby przez fakt pojawienia się tak zwanych rynków wschodzących, które odgrywają coraz większą rolę w gospodarce światowej; po wtóre, zmiany w gospodarce światowej dokonały się za pośrednictwem innych mechanizmów, aniżeli te, które były dominujące przed dwoma czy trzema dekadami, i uznane zostały, jako niepodważalne paradygmaty rozwoju gospodarczego; po trzecie, wskutek rozrostu sektora finansowego, który w ostatnich kilku dekadach stał się dominujący w gospodarce światowej. Zjawisko to określane jest jako pojawienie się gospodarki wirtualnej, która jest w znaczącym stopniu oderwana od gospodarki realnej. To rozerwanie jest głównie odpowiedzialne za ostatni światowy kryzys finansowy i narastające zadłużanie państw; po czwarte wreszcie, wskutek głównie, chociaż nie jedynie rewolucji informacyjnej, nastąpiły dosyć szybkie zmiany w strukturze gospodarki. Przejawiają się w rozroście sfery usług, która staje się sektorem dominującym, jak na razie, w krajach gospodarczo rozwiniętych, zarówno z punktu widzenia tworzenia PKB, jak i zatrudnienia.
Spis treści
Wprowadzenie
Globalizacja: jedna gospodarka i różne strategie – Jerzy Kleer
Kryzys, globalne wyzwania, zmiany układu sił – Witold M. Orłowski
Globalizacja finansowa a zmiany w gospodarce światowej - Juliusz Kotyński
Wiek XXI wiekiem rynków wschodzacych – Barbara Liberska
Struktury współpracy w Azji Wschodniej wobec zmian regionalnych i globalnych – Katarzyna A. Nawrot
Zmiany w gospodarce światowej – kilka uwag – Stanisław M. Szukalski
Polska na tle gospodarki światowej i europejskiej – Maciej Banaś, Mirosław Błażej, Jan Jabłoński, Michał Lewandowski
Czy gospodarki wschodzące wymagają odrębnego ujęcia metodologicznego? – Kazimierz Starzyk
Zagrożenia rozwoju – Józef S. Zegar
Informacja o autorach
  1. Przemiany struktury społecznej w warunkach globalizacji
  2. Raport "Polska 2050"
  3. Wizja Pzyszlości Polski. Studia i Analizy
  4. Czlowiek europejski - korzenie i droga

Strona 6 z 11